Wat die twee namen betekenen

De twee soorten staan sinds een aantal jaren met zoveel woorden in de regels en daarvoor werd het per geval met de boekhouder opgelost. Dat is winst, want je hoeft nu niet meer te bedenken hoe het zou moeten. Je hoeft alleen nog vast te stellen in welk van de twee hokjes jouw bon thuishoort.

De namen zelf zijn minder ingewikkeld dan ze klinken. Purpose is doel. Een bon met één doel geeft recht op één soort prestatie. Een bon met meerdere doelen geeft recht op een bedrag waarmee de houder verschillende kanten op kan.

Let op dat het woord doel hier niet slaat op de bedoeling van de koper. Iemand kan een bon van vijftig euro afrekenen met in haar hoofd precies één behandeling. Dat maakt het nog geen bon met één doel, want het gaat om wat er met die bon kan en niet om wat er bij de aankoop in gedachten was.

De toets op het moment van uitgeven

Er is één moment waarop wordt bepaald welke soort je in handen hebt en dat is het moment waarop de bon wordt uitgegeven. Twee dingen moeten dan bekend zijn.

• Het tarief dat hoort bij de prestatie die eruit komt. Kan er ook iets uit komen waar een andere indeling bij hoort, dan is het tarief niet bekend.
• Het land waar die prestatie plaatsvindt. Voor een salon met één adres in Nederland is dat zelden een discussie en het hoort wel bij de toets.

Zijn ze allebei bekend, dan heb je een bon met één doel. Ontbreekt er één van de twee, dan is het een bon met meerdere doelen. Er is geen derde categorie en geen tussenvorm, hoe graag je die soms zou willen.

Twee bonnen uit dezelfde salon

Het snelst zie je het verschil aan twee bonnen die je op dezelfde middag verkoopt.

De eerste gaat over de toonbank aan een man die wil dat zijn vrouw geknipt wordt. Er staat een knipbeurt op en verder niets. Bij jou kan een knipbeurt maar één ding zijn en het gebeurt in jouw stoel in jouw pand.

De tweede koopt een collega die iets voor een afscheid zoekt en die geen idee heeft wat de ontvanger leuk vindt. Er staat vijftig euro op. Dat bedrag mag naar een behandeling, naar twee producten uit je schap of naar allebei een stuk.

Verkoop je ze allebei, dan verkoop je twee dingen die in je boeken anders behandeld worden, ook al liggen ze op je balie in hetzelfde stapeltje. Dat is de reden om ze van meet af aan uit elkaar te houden.

Het moment bepaalt in welk tijdvak hij valt

Het verschil in moment is het hele verschil. Bij de eerste soort heb je bij de verkoop alles wat je nodig hebt. Bij de tweede heb je alleen geld ontvangen waar nog een prestatie tegenover moet komen.

Dat betekent dat een bon uit december bij de tweede soort pas in je cijfers van het voorjaar thuishoort. Daar gaat het in de praktijk het vaakst mis, want in december voelt al het binnengekomen geld als omzet van december.

Hoe je zo’n bedrag rekenkundig uit elkaar trekt staat op de pagina over het berekenen van de btw bij de verkoop van een bon. Die pagina doet de rekensom en deze pagina doet het onderscheid waar die rekensom op rust.

De bon die niemand komt inwisselen

Elke salon houdt bonnen over. Iemand verhuist, iemand vergeet het of iemand vindt het papiertje pas terug als de datum er allang overheen is.

Bij de eerste soort is de btw al gevallen op het moment van verkopen. Er is dan betaald voor iets wat nooit is opgehaald en voor de btw is dat meestal een afgesloten hoofdstuk.

Bij de tweede soort is dat moment er nooit geweest. Er staat een bedrag in je boeken waar geen behandeling tegenover is gekomen en er is ook geen datum waarop dat vanzelf verandert.

Als er een schakel tussen jou en de klant zit

Er is nog een situatie waarin het onderscheid opeens uitmaakt en dat is wanneer jouw bon niet rechtstreeks bij de gebruiker terechtkomt.

Denk aan een bedrijf dat twintig bonnen van je afneemt en ze aan zijn personeel uitdeelt. Of aan een partij die jouw bonnen onder een eigen naam aanbiedt. Er zit dan iemand tussen jou en de persoon die uiteindelijk op je stoel zit.

Bij de eerste soort kan elke overdracht in zo’n keten als een eigen prestatie meetellen, ook de overdracht van de werkgever naar zijn medewerker. Bij de tweede soort gebeurt er in die keten voor de btw niets tot het moment van inwisselen. Dat maakt uit voor wie er wanneer een factuur stuurt, dus bespreek een opzet met een tussenschakel voordat je hem aangaat.

Hoe je zo’n zakelijke order praktisch inricht staat op de pagina over cadeaubonnen direct aan bedrijven verkopen.

Wat je hiervan in je systeem terugziet

Software kiest dit onderscheid niet voor je, want het zit in wat je toestaat en niet in een instelling. Wat bij doolioo wel vastligt is per bon wanneer hij is uitgegeven, voor welk bedrag en wat er bij het inwisselen mee is afgerekend. Daarmee heeft je boekhouder genoeg in handen om het oordeel te vellen dat wij niet vellen.